سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، موضع صریح و قابلتوجهی درباره عینکهای هوشمند گرفته است. او در جریان گفتوگویی در پادکست Sources اعلام کرد که از صحبت کردن با فردی مجهز به عینک دارای دوربین و چراغ نشانگر «بسیار معذب و ناراحت» میشود و تأکید کرد که خودش نیز هرگز از چنین محصولاتی استفاده نخواهد کرد.
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که صنعت فناوری موجی از موفقیت تجاری عینکهای هوشمند را تجربه میکند؛ از جمله عینکهای Ray-Ban Meta که فروش چشمگیری داشتهاند. نکته جالبتر اینکه آلتمن در حال حاضر با جانی آیو، مدیر سابق طراحی اپل، روی خانوادهای از سختافزارهای هوش مصنوعی همکاری میکند. هرچند OpenAI عمداً جزئیات این پروژه را مبهم نگه داشته، آلتمن پیشتر اشاره کرده بود که روی مجموعهای متنوع از ابزارهای فیزیکی کار میکنند. اظهارات اخیر او درباره عینکهای هوشمند، خط قرمز شفافی ترسیم میکند و احتمال توسعه محصولی با دوربینی که مدام به سمت اطرافیان نشانه رفته را کمرنگ میسازد.
چالش حریم خصوصی و نقص بنیادین عینکهای هوشمند
آلتمن به یک ضعف ساختاری در عینکهای هوشمند اشاره میکند که هیچ ارتباطی با قدرت پردازنده، شارژدهی باتری یا کیفیت مدلهای هوش مصنوعی ندارد. به گفته او، عینکها فناوری را دقیقاً میان نگاه دو انسان قرار میدهند؛ بنابراین افزودن یک لنز به چنین ابزاری، هر گفتوگوی معمولی را به موقعیتی ناخوشایند تبدیل میکند که در آن طرف مقابل باید نگران باشد مبادا بدون رضایت خودش، سوژه یک محتوای ویدیویی شود.
وضعیت گوشیهای هوشمند کمی متفاوت است؛ نشانه گرفتن دوربین گوشی به سمت افراد کاملاً چشمگیر است و پنهان کردن آن چندان آسان نیست. اما عینکهای هوشمند این تمایز را بهکلی از بین بردهاند، چون بزرگترین دستاورد طراحی آنها عادیسازی و نامحسوس کردن یک دستگاه ضبط تصویر است. این نگرانی تا جایی پیش رفته که نهاد ناظر بر ایمنی فضای مجازی استرالیا رسماً از شرکتهای سازنده خواسته چراغ هشدار ضبط را طوری طراحی کنند که امکان خاموش کردن آن وجود نداشته باشد و در نبود رضایت افراد، چهرهها بهصورت خودکار محو شوند.
آلتمن با اشاره به اینکه ابزارهای مختلف برای شرایط و محیطهای گوناگون طراحی میشوند، آیندهای با چند فرمفکتور محدود را پیشبینی کرد؛ دستگاههایی که برای قرارگیری روی میز، داخل جیب یا بهصورت پوشیدنی روی بدن طراحی میشوند. به گفته او، تجربه اصلی این گجتها تعامل با یک رایانه کنشگرا خواهد بود که وظایف را بهشکلی نامحسوس و در پسزمینه مدیریت میکند و دادههای لازم را در زمان مناسب در اختیار کاربر میگذارد.
با این حال استثناهای مهمی هم وجود دارد. همان قابلیت تشخیص بصری محیط که نگرانیهای جدی حریم خصوصی ایجاد میکند، میتواند برای کاربران نابینا و کمبینا ابزاری کاملاً تحولآفرین و حیاتی باشد.
با توجه به رویکرد آلتمن و گزارشهای منتشرشده در این زمینه، توسعه یک گجت پوشیدنی با محوریت صدا؛ مانند ایرپاد، آویز یا گیره لباس که لنز تصویربرداری مستقیم نداشته باشد، محتملتر از همیشه به نظر میرسد.